|
Wat zet mensen
aan om te proberen effectief met de omgeving om te gaan?
Dat zijn de gevoelens die je ervaart bij succesvolle pogingen.
Het zijn gevoelens van plezier en competentie; hierdoor raak je
weer gemotiveerd om nieuwe pogingen te ondernemen. En weer,
en weer ... Je zou kunnen zeggen: je voelt je
beloond als je poging slaagt.
Bij falen
liggen er gevoelens van angst en incompetentie op de loer. Hierdoor
ontstaat vervolgens de neiging om geen nieuwe pogingen te ondernemen.
In tegenstelling tot hierboven is er geen beloning door een geslaagde
poging.
Niet op alle
gebieden tegelijk hoef je je competent te voelen. Er zijn immers
verschillende ontwikkelingsgebieden: fysiek, sociaal en cognitief.
En op deze gebieden kun je een verschillende competentie-beleving
hebben.
Let
wel: hierdoor kan zich positief gedrag ontwikkelen, maar ook negatief
gedrag! Het ligt er maar aan waarmee je succes boekt.
Tegelijkertijd ligt hier de sleutel om ongewenst gedrag af te
leren, namelijk door te voorkomen dat er gevoelens van succes
door ontstaan.
|
Wat is de drijfveer voor allerlei gedrag dat we
bij jonge kinderen zien, als bijv.:
- nieuwsgierigheid
- ontdekkingsdrang
- spel?
In 1959 publiceerde White zijn antwoorden:
Zou het een intrinsieke motivatie zijn, vanuit de behoefte
om invloed te hebben op de omgeving door eigen acties?
Als je dan maar vaak genoeg merkt dat 'het werkt', dan groeit bij het
kind het besef, dat het in staat is om de omgeving onder controle te
krijgen. En zo zouden er algemene gevoelens ontstaan van plezier en
van een zekere bekwaamheid (competentie).
Volgelingen van White werkten deze 'competentiebeleving'
verder uit. Als een belangrijk leerprincipe, niet alleen bij kinderen
maar ook bij volwassenen.
In
het kader hiernaast gaat het over 'beloningen' en dan bekeken vanuit
het succes dat je zelf kunt waarnemen en daardoor ook kunt ervaren.
Maar er kunnen natuurlijk ook reacties zijn van de mensen om je heen
(en wel die mensen, welke een bepaalde betekenis voor je hebben). Door
hun reactie wordt je gestimuleerd om zelfstandig nieuwe pogingen te
ondernemen, of juist niet.
|