Nieuwe Adviesdienst voor School en Ouders ~ 'De Lantaarn'

Deze pagina is een onderdeel van 'Natuur om ons heen'.

Sleutel voor de geslachten van de plaatjeszwammen.

Toelichting.
In tabel 1 vindt u de oorspronkelijke sleutel in een Nederlandse vertaling van de hand van Menno Boomsluiter, bewerkt en aangepast aan het 'Overzicht van de paddestoelen in Nederland' (Nederlandse Mycologische Vereniging, 1995) door Janus Crum. Laatstgenoemde heeft de sleutel uitgebreid met een overzicht van de gebruikte wetenschappelijke geslachtsnamen overgezet in de Nederlandse, en een betekenisomschrijving van de wetenschappelijke naam (tabel 2).

Gebruiksaanwijzing.
Door het betreffende nummer aan te klikken, komt dit bovenaan de pagina te staan. Als men één stap terug wil, gaat dat door op 'terug' te klikken.. Door op 'begin' te klikken, keert men terug naar het begin van de tabel.
Misschien ten overvloede: men kan de hele sleutel van Internet overnemen via Bestand/ Opslaan als.

!!!! WAARSCHUWING !!!!
De tabel is niet geschikt om na te gaan of een paddestoel eetbaar is.
Als de tabel daarvoor wordt gebruikt, dan is dat voor eigen verantwoording.

Terug naar het begin van deze pagina of ga naar het begin van de sleutel..


Sleutel voor de geslachten van de plaatjeszwammen.

(tabel 1)

Terug naar het begin van deze pagina.

1a Met beurs 2
1b Zonder beurs 5
2a Ring of manchet aanwezig, plaatjes vrij, brede hoed met resten van het algehele omhulsel (velum universale), sporen wit / crème Amanita
2b Ring of manchet afwezig, plaatjes vrij, brede hoed 3
- terug | begin
3a Sporen wit / crème, brede hoed met resten van het algehele omhulsel (velum universale) Amanita
3b Sporen anders dan wit 4
- terug | begin
4a Sporen roze, op hout of rijke grond Volvariella
4b Sporen donkerbruin / purper, hoed met schubben Agaricus
- terug | begin
5a Zonder beurs, met ring 6
5b Zonder beurs, zonder ring 16
- terug | begin
6a Sporen wit / crème 7
6b Sporen donkerbruin / purper 10
6c Sporen bruin 13
6d Sporen zwart 15
- terug | begin
7a Plaatjes breed aangehecht, hoed breed, gemiddelde grootte, groeit op hout in groepen Flammulina
7b Plaatjes breed aangehecht, kleine paddestoel, schubbige hoed, vluchtige ring Cystoderma
7c Plaatjes aflopend, groeit op hout 8
7d Plaatjes vrij 9
- terug | begin
8a Groot, in plukken bijeen groeiend. Hoed met vezels (schubben) Armillaria
8b Hoed slijmerig, zuiver wit, doorschijnend Oudemansiella
- terug | begin
9a Groot, resten van het algehele omhulsel (velum universale) op de hoed Amanita
9b Hoed schubbig, vaak donker in het centrum Lepiota
- terug | begin
10a Plaatjes breed aangehecht 11
10b Plaatjes anders 12
- terug | begin
11a Kleine paddestoel, meestal in gras Psilocybe
11b Hoed sliijmerig, op de grond of op mest Stropharia, thans Psilocybe
- terug | begin
12a Plaatjes vrij, hoed droog met schubben Agaricus
12b Plaatjes bochtig aangehecht, vaak in plukken bijeen groeiend, op hout Hypholoma, thans Psilocybe
- terug | begin
13a Plaatjes breed aangehecht / bochtig aangehecht. Klein met een slanke steel Galerina
13b Plaatjes breed aangehecht 14
- terug | begin
14a Gladde hoed, op de grond of op hout Agrocybe
14b Hoed schubbig, met een naar binnen gerolde rand, meestal op hout Pholiota
- terug | begin
15a Plaatjes breed aangehecht, hoed als een halve bal, wanneer droog een lichtere kleur. Op of bij boomstompen Psathyrella
15b Plaatjes breed aangehecht / bochtig aangehecht en vlekkig donkerbruin, hoed als een halve bal. Op de grond of op mest Panaeolus
15c Plaatjes aflopend. hoed breed, wasachtig, kleverig Gomphidius
15d Plaatjes verschillend van vorm, dicht opeen, vervloeiend. Hoed conisch Coprinus
- terug | begin
16a Sporen wit / crème 17
16b Sporen roze 23
16c Sporen donkerbruin / purper 26
16d Sporen bruin 28
16e Sporen zwart 34
- terug | begin
17a Plaatjes breed aangehecht 18
17b Plaatjes breed aangehecht / vrij 19
17c Plaatjes breed aangehecht / aflopend, ver van elkaar Laccaria
17d Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht. Helder gekleurd, niet wasachtig Tricholoma
17e (Vergelijk met Hygrocybe - 19, Hygrophorus - 20 )
17f Plaatjes bochtig aangehecht, rand van de plaatjes gefranjerd door grote cystiden (vergrootglas). Groeiend op hout. Tricholomopsis
17g Plaatjes aflopend 20
17h Plaatjes vrij 21
17i Plaatjes verschillend van vorm 22
- terug | begin
18a Kleine paddestoel, schubbige hoed, vluchtige ring Cystoderma
18b Forse paddestoel Lyophyllum
18c Dunne steel Marasmius
18d Hoed met umbo, vleeslaag dun Melanoleuca
- terug | begin
19a Meestal in bladhumus groeiend. Hoed breed tot als een halve bal Collybia
19b Plaatjes ver uiteen staand. Helder gekleurd, wasachtig Hygrocybe
19c (Vergelijk met Tricholoma - 17 , Hygrophorus - 20 )
- terug | begin
20a Hoed vlak tot trechtervormig Clitocybe
20b Brede hoed, met breekbaar niet vezelig vlees, ook in de steel. Plaatjes 'melken' wanneer ze breken Lactarius
20c Hoed trechtervormig, erg kleine paddestoel Omphalina
20d Hoed vlak, steel excentrisch, erg kleine paddestoel Panus, thans Lentinus
20e Hoed vlak, steel excentrisch, grote paddestoel Pleurotus
20f Hoed in verschillende vormen, wasachtig, helder gekleurd. Plaatjes wijd Hygrophorus
20g (Vergelijk met Tricholoma - 17 , Hygrocybe - 19 )
- terug | begin
21a Kleine paddestoel. Hoed schubbig, vaak donkerder in het midden Lepiota
21b Erg kleine paddestoel. Steel excentrisch Panellus
- terug | begin
22a Hoed conisch. Kleine paddestoel Mycena
22b Brede hoed, met breekbaar niet vezelig vlees, ook in de steel. Plaatjes 'melken' wanneer ze breken Lactarius
22c Vlees breekbaar. Plaatjes niet melkend Russula
- terug | begin
23a Plaatjes uitgebocht 24
23b Plaatjes breed aangehecht 25
23c Plaatjes breed aangehecht / aflopend. Een duidelijk waarneembare melige reuk. Wasachtig Clitopilus
23d Plaatjes vrij. Meestal op hout groeiend Pluteus
- terug | begin
24a Middelgrote tot grote paddestoel met lila tint of een lila gekleurde steel Lepista
24b Middelgrote tot grote paddestoel met een vezelige steel Entoloma
- terug | begin
25a Steel kraakbeenachtig, hoed met lijnen Entoloma, sectie Nolanea
25b Steel kraakbeenachtig, rand van de plaatjes soms donkerder, hoed vaak met fijne schubben Entoloma, sectie Leptonia
25c Middelgrote tot grote paddestoel met lila tint of lila steel Lepista
- terug | begin
26a Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht 27
26b Plaatjes breed aangehecht, hoed conisch, klein, gewoonlijk in gras groeiend Psilocybe
26c Plaatjes uitgebocht, hoed breed, middelgroot, vaak in plukken groeiend, gewoonlijk op hout Hypholoma, thans Psilocybe
- terug | begin
27a Hoed als een halve bal. Plaatjes bruin, gevlekt. Groeiend op de grond of op mest Panaeolus
27b Hoed als een halve bal, droog bleker verkleurend. Breekbaar, groeiend op of bij stronken Psathyrella
- terug | begin
28a Plaatjes breed aangehecht 29
28b Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht 30
28c Plaatjes aflopend 31
28d Plaatjes vrij 32
28e Plaatjes verschillend van vorm, met een 'gootje' 33
- terug | begin
29a Hoed als een halve bal, slijmerig. Steel slank Galerina
29b Hoed vaak schubbig. Opgerolde hoedrand. Meestal op hout Pholiota
- terug | begin
30a Paddestoel vaak kleverig, met een geur als radijs Hebeloma
30b Hoed glad. Groeit op vochtige plaatsen met Els en Wilg Naucoria, thans Alnicola
- terug | begin
31a Hoed vlak. Steel excentrisch Crepidotus
31b Hoed vlak. Steel excentrisch. Plaatjes oranje Paxillus
31c Hoed vlak, bovenaan viltig, naar binnen gerolde rand Paxillus
- terug | begin
32a Hoed vlak, vervloeiend. Groeiend op hout of mest Bolbitius
32b Hoed als een halve bal tot conisch, vaak met umbo. Vezelig of schubbig Inocybe
- terug | begin
33 Roestkleurige sporen. Erg uiteenlopende paddestoelen Cortinarius
- terug | begin
34a Plaatjes breed aangehecht. Hoed als een halve bal, droog bleker verkleurend, breekbaar. Groeiend op of bij stronken Psathyrella
34b Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht. Hoed als een halve bal. Plaatjes bruin, gevlekt. Groeiend op de grond of op mest Panaeolus
34c Plaatjes aflopend. Hoed breed, wasachtig, met een kleverig algeheel omhulsel (velum universale) Gomphidius
34d Hoed conisch. Plaatjes dicht opeen, vervloeiend Coprinus
- terug | begin


Tabel 2.
(overzicht van de gebruikte wetenschappelijke geslachtsnamen overgezet in de Nederlandse; betekenisomschrijving van de wetenschappelijke naam)

Terug naar het begin van deze pagina.

Agaricus Champignon agarikon: oude Griekse naam voor een eetbare paddestoel
Agrocybe Leemhoed cybe: kop
Alnicola Zompzwam Alnus: Els, cola: bewoner
Amanita Amaniet amanites: oude Griekse naam voor een eetbare paddestoel
Armillaria Honingzwam armilla: ring
Bolbitius Kleefhoedje bolbiton: koeienmest
Clitocybe Trechterzwam klitos: gebogen, kybe: hoed
Clitopilus Molenaar klitos: gebogen, pilos: hoed
Collybia Collybia
Coprinus Inktzwam kopros: mest
Cortinarius Gordijnzwam cortina: gordijn
Crepidotus Oorzwammetje
Cystoderma Korrelhoed
Entoloma Satijnzwam ent-: naar binnen gerold, loma: zoom, franje, rand
Galerina Mosklokje galerus: pelsmuts
Gomphidius Spijkerzwam gomphos: pin, spijker
Hebeloma Vaalhoed hebe-: stomp, loma: zoom, franje, rand
Hygrocybe Wasplaat hygros: vochtig, nat, kybe: hoed, kop
Hygrophorus Slijmkop hygros: vochtig, nat, phoros: dragend
Hypholoma, thans Psilocybe Zwavelkop hyphe:weefsel, loma: zoom, franje
Inocybe Vezelkop, Viltkop in: vezel, draad, kybe: hoed, kop
Laccaria Fopzwam
Lactarius Melkzwam lactarius: melk afscheidend
Lentinus Taaiplaat lent-: buigzaam, -inus: bezittend
Lepiota Parasolzwam lepis: schub
Lepista Schijnridderzwam lepista: schaal, oor
Leptonia, sectie van Entoloma Satijnzwam leptonia: als een kleine munt
Lyophyllum Bundelridderzwam, Rouwridderzwam lyo: ik maak vrij, phyllum: blad, plaat
Marasmius Taailing marasm-: vergankelijk
Melanoleuca Veldridderzwam melas: zwart, leucos: wit
Mycena Mycena
Naucoria, thans Alnicola Zompzwam nauc-: notendop
Nolanea, sectie van Entoloma Satijnzwam nola-: kleine klok
Omphalina Trechtertje omphalos: navel
Oudemansiella Porseleinzwam Oudemans: Nederlands mycoloog
Panaeolus Vlekplaat paneolus: bont
Panellus Schelpzwam pan: alle, ous: oor
Panus, thans Lentinus Taaiplaat
Paxillus Krulzoom paxillus: pen, plug
Pholiota Bundelzwam pholis: schub, -ota: bezittend
Pleurotus Oesterzwam pleur-: zijdelings, -otus: bezittend
Pluteus Hertezwam pluteus: dak, scherm
Psathyrella Franjehoed psathyr: teer, breekbaar
Psilocybe Kaalkopje, Zwavelkop, Stropharia psilos: naakt, kaal, kybe: hoed
Russula Russula russulus: roodachtig
Stropharia, thans Psilocybe Stropharia strophos: gordel
Tricholoma Ridderzwam trich-: haar, loma: zoom, franje, rand
Tricholomopsis tricholomopsis: op tricholoma lijkend
Volvariella Beurszwam volva: schede


Als u opmerkingen hebt over de vertaling en bewerking, kunt u contact opnemen via
door te klikken op:
e-mail

Laatste versie 7 november 1997

Nieuwe Adviesdienst voor School en Ouders ~ 'De Lantaarn'

Terug naar het overzicht van wat 'De Lantaarn' te bieden heeft.