Sleutel voor de geslachten van de plaatjeszwammen

Nieuwe Adviesdienst voor School en Ouders ~ 'De Lantaarn'

Deze pagina is een onderdeel van 'Natuur om ons heen'.

Sleutel voor de geslachten van de plaatjeszwammen.

(Vertaling en bewerking van 'Key to Common British Basidiomycetes', zoals aangetroffen op Mike's Home Page.)

Uit de oorspronkelijke toelichting: 'The following key has been reproduced from a tabulation of characters by Norman Bamforth, a member of the North West Fungus Group in the UK. It was originally produced to help amateurs, who are taking their first steps in identifying fungi, to key out commonly found fungi to genus level.'

Toelichting.
In tabel 1 vindt u de oorspronkelijke sleutel in een Nederlandse vertaling van de hand van Menno Boomsluiter, bewerkt en aangepast aan het 'Overzicht van de paddestoelen in Nederland' (Nederlandse Mycologische Vereniging, 1995) door Janus Crum. Laatstgenoemde heeft de sleutel uitgebreid met een overzicht van de gebruikte wetenschappelijke geslachtsnamen overgezet in de Nederlandse, en een betekenisomschrijving van de wetenschappelijke naam (tabel 2).

Gebruiksaanwijzing.
Door het betreffende nummer aan te klikken, komt dit bovenaan de pagina te staan. Als men één stap terug wil, gaat dat door op 'terug' te klikken.. Door op 'begin' te klikken, keert men terug naar het begin van de tabel.
Misschien ten overvloede: men kan de hele sleutel van Internet overnemen via Bestand/ Opslaan als.

!!!! WAARSCHUWING !!!!
De tabel is niet geschikt om na te gaan of een paddestoel eetbaar is. Als de tabel daarvoor wordt gebruikt, dan is dat voor eigen verantwoording.

Terug naar het begin van deze pagina of ga naar het begin van de sleutel..

Sleutel voor de geslachten van de plaatjeszwammen.

(tabel 1)

Terug naar het begin van deze pagina.

1a	Met beurs 2
1b	Zonder beurs 5

2a	Ring of manchet aanwezig, plaatjes vrij, brede hoed met resten van het algehele omhulsel (velum universale), sporen wit / crème *Amanita*
2b	Ring of manchet afwezig, plaatjes vrij, brede hoed 3
-	terug \| begin
3a	Sporen wit / crème, brede hoed met resten van het algehele omhulsel (velum universale) *Amanita*
3b	Sporen anders dan wit 4
-	terug \| begin
4a	Sporen roze, op hout of rijke grond *Volvariella*
4b	Sporen donkerbruin / purper, hoed met schubben *Agaricus*
-	terug \| begin
5a	Zonder beurs, met ring 6
5b	Zonder beurs, zonder ring 16
-	terug \| begin
6a	Sporen wit / crème 7
6b	Sporen donkerbruin / purper 10
6c	Sporen bruin 13
6d	Sporen zwart 15
-	terug \| begin
7a	Plaatjes breed aangehecht, hoed breed, gemiddelde grootte, groeit op hout in groepen *Flammulina*
7b	Plaatjes breed aangehecht, kleine paddestoel, schubbige hoed, vluchtige ring *Cystoderma*
7c	Plaatjes aflopend, groeit op hout 8
7d	Plaatjes vrij 9
-	terug \| begin
8a	Groot, in plukken bijeen groeiend. Hoed met vezels (schubben) *Armillaria*
8b	Hoed slijmerig, zuiver wit, doorschijnend *Oudemansiella*
-	terug \| begin
9a	Groot, resten van het algehele omhulsel (velum universale) op de hoed *Amanita*
9b	Hoed schubbig, vaak donker in het centrum *Lepiota*
-	terug \| begin
10a	Plaatjes breed aangehecht 11
10b	Plaatjes anders 12
-	terug \| begin
11a	Kleine paddestoel, meestal in gras *Psilocybe*
11b	Hoed sliijmerig, op de grond of op mest *Stropharia, thans Psilocybe*
-	terug \| begin
12a	Plaatjes vrij, hoed droog met schubben *Agaricus*
12b	Plaatjes bochtig aangehecht, vaak in plukken bijeen groeiend, op hout *Hypholoma, thans Psilocybe*
-	terug \| begin
13a	Plaatjes breed aangehecht / bochtig aangehecht. Klein met een slanke steel *Galerina*
13b	Plaatjes breed aangehecht 14
-	terug \| begin
14a	Gladde hoed, op de grond of op hout *Agrocybe*
14b	Hoed schubbig, met een naar binnen gerolde rand, meestal op hout *Pholiota*
-	terug \| begin
15a	Plaatjes breed aangehecht, hoed als een halve bal, wanneer droog een lichtere kleur. Op of bij boomstompen *Psathyrella*
15b	Plaatjes breed aangehecht / bochtig aangehecht en vlekkig donkerbruin, hoed als een halve bal. Op de grond of op mest *Panaeolus*
15c	Plaatjes aflopend. hoed breed, wasachtig, kleverig *Gomphidius*
15d	Plaatjes verschillend van vorm, dicht opeen, vervloeiend. Hoed conisch *Coprinus*
-	terug \| begin
16a	Sporen wit / crème 17
16b	Sporen roze 23
16c	Sporen donkerbruin / purper 26
16d	Sporen bruin 28
16e	Sporen zwart 34
-	terug \| begin
17a	Plaatjes breed aangehecht 18
17b	Plaatjes breed aangehecht / vrij 19
17c	Plaatjes breed aangehecht / aflopend, ver van elkaar Laccaria
17d	Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht. Helder gekleurd, niet wasachtig *Tricholoma*
17e	(Vergelijk met *Hygrocybe* - 19, *Hygrophorus* - 20 )
17f	Plaatjes bochtig aangehecht, rand van de plaatjes gefranjerd door grote cystiden (vergrootglas). Groeiend op hout. *Tricholomopsis*
17g	Plaatjes aflopend 20
17h	Plaatjes vrij 21
17i	Plaatjes verschillend van vorm 22
-	terug \| begin
18a	Kleine paddestoel, schubbige hoed, vluchtige ring *Cystoderma*
18b	Forse paddestoel *Lyophyllum*
18c	Dunne steel *Marasmius*
18d	Hoed met umbo, vleeslaag dun *Melanoleuca*
-	terug \| begin
19a	Meestal in bladhumus groeiend. Hoed breed tot als een halve bal *Collybia*
19b	Plaatjes ver uiteen staand. Helder gekleurd, wasachtig *Hygrocybe*
19c	(Vergelijk met *Tricholoma* - 17 , *Hygrophorus* - 20 )
-	terug \| begin
20a	Hoed vlak tot trechtervormig *Clitocybe*
20b	Brede hoed, met breekbaar niet vezelig vlees, ook in de steel. Plaatjes 'melken' wanneer ze breken *Lactarius*
20c	Hoed trechtervormig, erg kleine paddestoel *Omphalina*
20d	Hoed vlak, steel excentrisch, erg kleine paddestoel *Panus, thans Lentinus*
20e	Hoed vlak, steel excentrisch, grote paddestoel *Pleurotus*
20f	Hoed in verschillende vormen, wasachtig, helder gekleurd. Plaatjes wijd *Hygrophorus*
20g	(Vergelijk met *Tricholoma* - 17 , *Hygrocybe* - 19 )
-	terug \| begin
21a	Kleine paddestoel. Hoed schubbig, vaak donkerder in het midden *Lepiota*
21b	Erg kleine paddestoel. Steel excentrisch *Panellus*
-	terug \| begin
22a	Hoed conisch. Kleine paddestoel *Mycena*
22b	Brede hoed, met breekbaar niet vezelig vlees, ook in de steel. Plaatjes 'melken' wanneer ze breken *Lactarius*
22c	Vlees breekbaar. Plaatjes niet melkend *Russula*
-	terug \| begin
23a	Plaatjes uitgebocht 24
23b	Plaatjes breed aangehecht 25
23c	Plaatjes breed aangehecht / aflopend. Een duidelijk waarneembare melige reuk. Wasachtig *Clitopilus*
23d	Plaatjes vrij. Meestal op hout groeiend *Pluteus*
-	terug \| begin
24a	Middelgrote tot grote paddestoel met lila tint of een lila gekleurde steel *Lepista*
24b	Middelgrote tot grote paddestoel met een vezelige steel *Entoloma*
-	terug \| begin
25a	Steel kraakbeenachtig, hoed met lijnen *Entoloma, sectie Nolanea*
25b	Steel kraakbeenachtig, rand van de plaatjes soms donkerder, hoed vaak met fijne schubben *Entoloma, sectie Leptonia*
25c	Middelgrote tot grote paddestoel met lila tint of lila steel *Lepista*
-	terug \| begin
26a	Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht 27
26b	Plaatjes breed aangehecht, hoed conisch, klein, gewoonlijk in gras groeiend *Psilocybe*
26c	Plaatjes uitgebocht, hoed breed, middelgroot, vaak in plukken groeiend, gewoonlijk op hout *Hypholoma, thans Psilocybe*
-	terug \| begin
27a	Hoed als een halve bal. Plaatjes bruin, gevlekt. Groeiend op de grond of op mest *Panaeolus*
27b	Hoed als een halve bal, droog bleker verkleurend. Breekbaar, groeiend op of bij stronken *Psathyrella*
-	terug \| begin
28a	Plaatjes breed aangehecht 29
28b	Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht 30
28c	Plaatjes aflopend 31
28d	Plaatjes vrij 32
28e	Plaatjes verschillend van vorm, met een 'gootje' 33
-	terug \| begin
29a	Hoed als een halve bal, slijmerig. Steel slank *Galerina*
29b	Hoed vaak schubbig. Opgerolde hoedrand. Meestal op hout *Pholiota*
-	terug \| begin
30a	Paddestoel vaak kleverig, met een geur als radijs *Hebeloma*
30b	Hoed glad. Groeit op vochtige plaatsen met Els en Wilg *Naucoria, thans Alnicola*
-	terug \| begin
31a	Hoed vlak. Steel excentrisch *Crepidotus*
31b	Hoed vlak. Steel excentrisch. Plaatjes oranje *Paxillus*
31c	Hoed vlak, bovenaan viltig, naar binnen gerolde rand *Paxillus*
-	terug \| begin
32a	Hoed vlak, vervloeiend. Groeiend op hout of mest *Bolbitius*
32b	Hoed als een halve bal tot conisch, vaak met umbo. Vezelig of schubbig *Inocybe*
-	terug \| begin
33	Roestkleurige sporen. Erg uiteenlopende paddestoelen *Cortinarius*
-	terug \| begin
34a	Plaatjes breed aangehecht. Hoed als een halve bal, droog bleker verkleurend, breekbaar. Groeiend op of bij stronken *Psathyrella*
34b	Plaatjes breed aangehecht / uitgebocht. Hoed als een halve bal. Plaatjes bruin, gevlekt. Groeiend op de grond of op mest *Panaeolus*
34c	Plaatjes aflopend. Hoed breed, wasachtig, met een kleverig algeheel omhulsel (velum universale) *Gomphidius*
34d	Hoed conisch. Plaatjes dicht opeen, vervloeiend *Coprinus*
-	terug \| begin

Tabel 2.
(overzicht van de gebruikte wetenschappelijke geslachtsnamen overgezet in de Nederlandse; betekenisomschrijving van de wetenschappelijke naam)

Terug naar het begin van deze pagina.

Agaricus	Champignon	agarikon: oude Griekse naam voor een eetbare paddestoel
Agrocybe	Leemhoed	cybe: kop
Alnicola	Zompzwam	Alnus: Els, cola: bewoner
Amanita	Amaniet	amanites: oude Griekse naam voor een eetbare paddestoel
Armillaria	Honingzwam	armilla: ring
Bolbitius	Kleefhoedje	bolbiton: koeienmest
Clitocybe	Trechterzwam	klitos: gebogen, kybe: hoed
Clitopilus	Molenaar	klitos: gebogen, pilos: hoed
Collybia	Collybia
Coprinus	Inktzwam	kopros: mest
Cortinarius	Gordijnzwam	cortina: gordijn
Crepidotus	Oorzwammetje
Cystoderma	Korrelhoed
Entoloma	Satijnzwam	ent-: naar binnen gerold, loma: zoom, franje, rand
Galerina	Mosklokje	galerus: pelsmuts
Gomphidius	Spijkerzwam	gomphos: pin, spijker
Hebeloma	Vaalhoed	hebe-: stomp, loma: zoom, franje, rand
Hygrocybe	Wasplaat	hygros: vochtig, nat, kybe: hoed, kop
Hygrophorus	Slijmkop	hygros: vochtig, nat, phoros: dragend
Hypholoma, thans Psilocybe	Zwavelkop	hyphe:weefsel, loma: zoom, franje
Inocybe	Vezelkop, Viltkop	in: vezel, draad, kybe: hoed, kop
Laccaria	Fopzwam
Lactarius	Melkzwam	lactarius: melk afscheidend
Lentinus	Taaiplaat	lent-: buigzaam, -inus: bezittend
Lepiota	Parasolzwam	lepis: schub
Lepista	Schijnridderzwam	lepista: schaal, oor
Leptonia, sectie van Entoloma	Satijnzwam	leptonia: als een kleine munt
Lyophyllum	Bundelridderzwam, Rouwridderzwam	lyo: ik maak vrij, phyllum: blad, plaat
Marasmius	Taailing	marasm-: vergankelijk
Melanoleuca	Veldridderzwam	melas: zwart, leucos: wit
Mycena	Mycena
Naucoria, thans Alnicola	Zompzwam	nauc-: notendop
Nolanea, sectie van Entoloma	Satijnzwam	nola-: kleine klok
Omphalina	Trechtertje	omphalos: navel
Oudemansiella	Porseleinzwam	Oudemans: Nederlands mycoloog
Panaeolus	Vlekplaat	paneolus: bont
Panellus	Schelpzwam	pan: alle, ous: oor
Panus, thans Lentinus	Taaiplaat
Paxillus	Krulzoom	paxillus: pen, plug
Pholiota	Bundelzwam	pholis: schub, -ota: bezittend
Pleurotus	Oesterzwam	pleur-: zijdelings, -otus: bezittend
Pluteus	Hertezwam	pluteus: dak, scherm
Psathyrella	Franjehoed	psathyr: teer, breekbaar
Psilocybe	Kaalkopje, Zwavelkop, Stropharia	psilos: naakt, kaal, kybe: hoed
Russula	Russula	russulus: roodachtig
Stropharia, thans Psilocybe	Stropharia	strophos: gordel
Tricholoma	Ridderzwam	trich-: haar, loma: zoom, franje, rand
Tricholomopsis		tricholomopsis: op tricholoma lijkend
Volvariella	Beurszwam	volva: schede

Als u opmerkingen hebt over de vertaling en bewerking, kunt u contact opnemen via
door te klikken op:

Laatste versie 7 november 1997

Nieuwe Adviesdienst voor School en Ouders ~ 'De Lantaarn'

Terug naar het overzicht van wat 'De Lantaarn' te bieden heeft.