Wat is er aan de hand?

Het is goed om kleurenblindheid te onderscheiden van ontbrekende kleurenkennis.
Als een kind de namen van de kleuren niet kent, hoeft dat niet te betekenen dat het kleurenblind is. Misschien moet het de namen van de kleuren nog leren.
Andersom kunnen mensen die kleurenblind zijn vaak de kleurennamen aan de juiste kleuren koppelen door af te gaan op de helderheid van de kleur; ze kunnen de tint ervan niet waarnemen. Als de kleuren in helderheid te weinig van elkaar verschillen, dan kunnen ze dit verschil niet gebruiken om bijv. 'groen' en 'iets lichter groen' te onderscheiden.
Wanneer kinderen kleurenblind zijn, is het de vraag of ze er wat aan hebben als kleuren gebruikt worden om iets te accentueren. Dat levert misschien wel wat op als het kleurcontrast goed helder is. 't Is dus van belang om er op te letten of kleurenblindheid een rol speelt.

Totale kleurenblindheid komt weinig voor. Wat betreft Nederland wordt het aantal geschat op zo'n 200.
Vaak is er sprake van gedeeltelijke kleurenblindheid en dan met name bij de kleuren rood en groen, in minder of meerdere mate. Naar schatting één op de twintig blanke mannen heeft een vorm van gedeeltelijke kleurenblindheid, terwijl deze vorm bij niet-blanken en vrouwen zelden voorkomt. Het aantal mensen in Nederland dat groen of rood totaal niet waarneemt wordt geschat op één procent; verder zijn er dan dus ook nog de personen die met rood of groen wel moeite hebben, maar in mindere mate.

In allerlei situaties kan (gedeeltelijke) kleurenblindheid een belemmering zijn. Dat geldt ook voor het gebruik van dit medium: Internet. Aanwijzingen om bij het maken van pagina's hier rekening mee te houden, zijn trouwens ook op Internet te vinden.
Er is echter ook een lichtpuntje: mensen met kleurenblindheid zien 's nachts beter.

Onderstaande voorbeelden geven ongeveer een illustratie van wat er aan de hand is.

Kleurenblindheidstest.

Elke schoolarts heeft hiervoor een test achter de hand, maar hij wordt niet standaard bij alle kinderen gebruikt. Vaak zal het voor een school ook wel mogelijk zijn om zo'n test van de schoolarts te lenen en anders wel bij een onderwijsbegeleidingsdienst. Misschien hebt u er ook wel eens mee te maken gehad. Het zijn kleurenplaten waarin cijfers herkend moeten worden, of door jonge kinderen moet een lijn met de vinger worden gevolgd. 'De Lantaarn' adviseert om bij ernstige problemen naar een oogarts te gaan om nauwkeurig te laten vaststellen wat er aan de hand is en hoe ermee omgegaan moet worden. Voor zover wij als ondeskundigen weten, is er niet iets aan te doen.
Via uw beeldscherm kan mogelijk vastgesteld worden of er sprake is van rood-groen kleurenblindheid.

Hulpjes bij kleurenblindheid.

• Een goed contrast tussen voor- en achtergrond is belangrijk; zelfs kinderen die totaal kleurenblind zijn, kunnen dan nog een eind komen.
• Als kleuren gebruikt worden om er een aanwijzing mee te geven, gebruik dan bij voorkeur geel, blauw, wit of zwart i.v.m. eventuele rood-groen kleurenblindheid. (Bijv. bij de opdracht: schrijf alle woorden over waaronder ik een gele streep heb gezet.) Nog beter is om aan de kleur een patroon te koppelen. (Bovenstaande opdracht zou dan luiden: schrijf alle woorden over waaronder ik een gele golflijn heb gezet.) Dat kan ook helpen als men de kleuren rood of groen persé wil gebruiken.
• Als u met rood op een zwart bord schrijft, bedenk dan dat iemand die rood niet waarneemt, niets op het bord ziet staan!
• Plak op kleurpotloden of stiften de kleurnamen. Dat heeft bij kleurenblindheid twee voordelen. Ten eerste kan zo'n stift of potlood als vergelijkingsmateriaal gebruikt worden en ten tweede vergroot het de mogelijkheid om toch kleuren te gebuiken.
• Als kleuren ook een boodschap inhouden, bijv. groen=starten en rood=stoppen, schrijf dan de betreffende woorden erbij.
• Let op bij opdrachten waarin een kleurnaam is verwerkt. Zoals hierboven. Bijv. als het gaat om de onderstreepte woorden en die streep is toevallig geel, luidt de opdracht: 'schrijf alle woorden over waaronder ik een gele streep heb gezet'. Maar een kleurenblinde kan denken: "Er zijn ook woorden waaronder een anders gekleurde streep staat, maar ik zie ze niet". Hij zoekt in dit geval dus voor niets. Beter was: '... waaronder ik een streep heb gezet'.
• Kleurintensiteit en heldere belichting werken in het voordeel van de kleurenblinde.